Grafomotoryka

„Bazgrzesz jak kura pazurem!!!”… Kto z nas nie usłyszał z ust nauczyciela czy rodzica tych słów… A przecież umiejętność pisania, czytelnego pisania, ma znaczenie.

Grafika to zapis, a motoryka jest zdolnością wykonywania różnych czynności ruchowych. Motoryka mała odnosi się do działań związanych z użyciem palców i dłoni. Czynności z zakresu motoryki małej pobudzane są poprzez naśladowanie, percepcję, motorykę dużą, a przede wszystkim koordynację wzrokowo – ruchową. Przed pójściem do szkoły każde dziecko musi się do niej odpowiednio przygotować. Od najmłodszych lat ważną częścią tego procesu jest odpowiednie ćwiczenie w zakresie grafomotoryki rąk dziecka. Zajęcia manualne i ćwiczenia graficzne można wykonywać z prawidłowo rozwijającymi się dziećmi, by ułatwić im w przyszłości proces nauki pisania w szkole. Jednak tego typu ćwiczenia polecane są także dla dzieci z różnego rodzaju zaburzeniami, np. z grupy ryzyka dysleksji, z zaburzeniami integracji sensorycznej, z zaburzeniami manualnymi czy zaburzeniami w zakresie napięcia mięśniowego.

Zdolność pisania wymaga wielu umiejętności. Są to: precyzja ruchów, koordynacja wzrokowo – ruchowa, a także koordynacja całego ciała. Ćwiczenia grafomotoryczne wpływają na zmysły dziecka. Szczególną rolę w procesie nauki pisania odgrywa nauczyciel, ale także najbliższe otoczenie dziecka.

Okresem przygotowawczym do rysowania i pisania jest okres tzw. bazgrot. Od około drugiego r.ż. dziecko robi nieregularne ruchy koliste, stawia kropki stukając ołówkiem. Później pojawiają się linie poziome, a następnie pionowe. Trzylatek w zakresie motoryki małej powinien budować z klocków wieże, posługiwać się łyżką, widelcem, trzymać kubek i z niego pić, wykonywać czynności higienicznie samodzielnie, rysować proste linie pionowe i poziome oraz koło. u czterolatków obserwujemy zamalowywanie powierzchni kartki, odwzorowywanie linii prostej, koła, kwadratu, krzyżyka, rysowanie po śladzie. Pięciolatek i sześciolatek w zakresie motoryki małej posiadać umiejętność pełnej samoobsługi, ma precyzyjne ruchy dłoni, tworzy rysunki tematyczne

Obserwując prace dzieci pięcio-, sześcioletnich można dostrzec różnice indywidualne. U jednych rysunki są ubogie, schematyczne, u innych bogate w szczegóły, starannie pokolorowane. U większości dzieci przedszkolaków szlaczki, kształty litero podobne czy same litery są kanciaste, nie mieszczą się w liniaturze. U nielicznych są bardzo ładne, staranne. Różnice te wynikają z ogólnego rozwoju umysłowego, ogólnej sprawności ruchowej, doświadczeń w rysowaniu, rozwoju funkcji percepcyjno – motorycznych.

Ćwiczenia grafomotoryczne, wprowadzone od najmłodszych lat, mają na celu:

– ułatwienie opanowania umiejętności pisania w pierwszych latach edukacji,

– stymulowanie ogólnego rozwoju,

– kształtowanie umiejętności rysowania, także zgodnie z poleceniami dorosłego,

– rozwijanie koordynacji wzrokowo – ruchowej i motoryki małej (czynności związanej z użyciem palców i dłoni)

– poprawianie poziomu graficznego pisma i rysunków,

– usprawnianie umiejętności prawidłowego posługiwania się narzędziami piszącymi, kreślarskimi,

– doskonalenie orientacji w schemacie własnego ciała i orientacji przestrzennej,

– kształcenie umiejętności opowiadania o tym, co przedstawiają rysunki,

– korygowanie nieprawidłowych nawyków ruchowych (nieprawidłowe trzymanie przyborów w ręce, nieprawidłowe napięcie mięśniowe dłoni),

– wyrabianie motywacji do nauki,

– rozbudzanie zainteresowania dziecka.

Aby ułatwić dzieciom tę żmudną pracę mamy do dyspozycji szereg ćwiczeń grafomotorycznych. Są to między innymi:

– nawlekanie koralików, guzików, makaronu,

– składanie papieru techniką origami,

– gra w ringo, pchełki, w bierki, w dwa ognie,

– łączenie kropek, kresek,

– nawijanie sznurka, np. na butelkę,

– przyszywanie guzików, ich zapinanie i odpinanie, zabawy z zamkiem błyskawicznym, sznurowadłami,

– majsterkowanie (sklejanie, przybijanie, zszywanie),

– rzucanie i łapanie piłki, toczenie piłki, rzucanie do celu,

– układanie puzzli, ich tworzenie np. z wcześniej pokolorowanego obrazka,

– przypinanie klamerek do sznurka, ubrania, kartki,

– przewlekanie sznurowadeł,

– wydzieranki z papieru, stemplowanie,

– budowanie z klocków, układanie z patyczków, drucików,

– lepienie z plasteliny, modeliny, masy solnej, ciasta, piasku,

– rysowanie: szlaczków, po śladach, różnorodnymi przyborami plastycznymi (kredką, węglem, ołówkiem, patykiem)

– kolorowanie rysunków, odwzorowywanie rysunków zgodnie ze wzorem i poleceniem dorosłego,

– malowanie: farbami, palcami; kalkowanie,

– obrysowywanie przedmiotów, dyktanda graficzne,

– wycinanie nożyczkami.

Jak widać zadania grafomotoryczne mają wpływ na stymulowanie ogólnego rozwoju. Wachlarz propozycji jest bardzo szeroki, a co za tym idzie ciekawy i różnorodny dla dziecka.

Autorka: Marta Michalska

Brak możliwości komentowania